Zoom na Gliwice. O gliwickich DPS-ach słów kilka Data dodania: 2026-03-05

Łukasz Gorczyński, zastępca prezydent Gliwic oraz Beata Jeżyk, pełnomocnik ds. seniorów, w realizowanym we współpracy z Telewizją Imperium programie Zoom na Gliwice, opowiedzieli o tym, jak wygląda sytuacja gliwickich DPS-ów. Postanowiliśmy sami zobaczyć, jak żyje się seniorom w takiej placówce. Z kamerą odwiedziliśmy DPS „Nasz dom” na Sikorniku, znany wcześniej jako Dom Nauczyciela. Z tego materiału powstał krótki reportaż.

Długi korytarz, a po obu stronach drzwi do prywatnych pokoi, które otwierają się czasem, uchylając kurtynę do czyjegoś życia. Mijamy starszych ludzi – jedni poruszają się samodzielnie, inni o kulach lub z balkonikiem, jeszcze inni nadspodziewanie energicznie suną na inwalidzkich wózkach.
Tutaj, w „Naszym domu”, mieszka 122 pensjonariuszy. Większość w pokojach jedno- i dwuosobowych. Wiele z tych pokoi to małe, prywatne światy – z fotografiami bliskich, różańcem nad łóżkiem i ulubionym kocem.
– Ludzie przychodzą do nas z bagażem doświadczeń. Tych dobrych i tych złych – mówi Rafał Marek, dyrektor placówki. – Historie nie zawsze są różowe. Czasem są… niebieskie – dodaje z uśmiechem, próbując rozładować ciężar słów.

Na początku było za mało słone

Niewielki pokoik skrywa łóżko, szafę, komodę i krzesło. Jego wnętrze nie przypomina anonimowej, szpitalnej sali. Wręcz przeciwnie – pełno w nim osobistych rzeczy, które już na pierwszy rzut oka zdradzają wiele o lokatorce. Pachworkowa narzuta wykonana została przez energiczną mieszkankę własnoręcznie, na szydełku. Jest piękna, a jej twórczyni nie ukrywa dumy ze swojego dzieła.
– Bardzo dobrze tu karmią. Naprawdę bardzo dobrze – z lekka po śląsku odpowiada na jedno z naszych pytań. – Jak przyszłam, to mi było za mało słone. Dosalałam wszystko. A teraz? Przyzwyczaiłam się. To dla zdrowia.
Śmieje się, że jak ktoś narzeka, to życia nie zna. Szynka jest trzy – cztery razy w tygodniu, a przecież w rodzinnych domach nie zawsze tak bywa. Owszem, dieta jest lżejsza, mniej sosów, mniej śmietany. Nie wszystkim to odpowiada, ale wielu przyznaje, że organizm reaguje lepiej.
- Od kiedy tu mieszkam, schudłam kilkanaście kilogramów. Zaczęłam się nawet zastanawiać, czy to nie choroba. Okazało się, że to po prostu zmiana nawyków – śmieje się nasza gospodyni.

Tu jest radość

Pani Teresa mieszka tu od 2024 roku. Trafiła z powodów zdrowotnych.
– Musiałam przyjść – mówi spokojnie. – Ale bardzo sobie chwalę.
Chodzi na świetlicę, koloruje, gra w gry. Lubi zajęcia kulinarne. Czeka na wspólne gotowanie. W DPS-ie ważne są drobne rytuały – rehabilitacja, ćwiczenia, spotkania z pozostałymi pensjonariuszami. To one porządkują dzień.
– Lubię rehabilitację – mówi inna mieszkanka. – Przynajmniej się ręce i nogi trochę ruszają.
Ma pokój jednoosobowy. Jest osobą niewidomą, dlatego potrzebuje więcej przestrzeni i spokoju.

Sześć domów i ten ostatni

Pan Stefan jest tu od siedemnastu lat. To jego – jak mówi – szósty dom.
Nie każdy trafia do DPS-u od razu. Czasem poprzedza to kilka innych miejsc, próby, przeprowadzki. W tle zawsze jest jakaś historia: rozjechana po świecie rodzina, pogarszający się stan zdrowia, samotność.
– Chcemy być rodziną – mówi dyrektor. – Ja często żartuję, że mam bardzo dużą rodzinę -dodaje.
Zastanawiamy się, czy instytucja może zastąpić dom? Odpowiedź nie jest prosta.
– Domu nic nie zastąpi – przyznaje. – Ale przychodzi moment, kiedy człowiek potrzebuje wsparcia. Czasem wystarczy ktoś obok, kto przypomni o lekach. Kto zapyta, jak się czujesz.
W dobie dyskusji o deinstytucjonalizacji – czyli odchodzeniu od całodobowych placówek na rzecz wsparcia środowiskowego – takie miejsca budzą emocje. Jedni widzą w nich ostateczność. Inni – ratunek.
– Jestem orędownikiem tego, żeby jak najdłużej żyć w swoim środowisku – mówi dyrektor. – Ale kiedy zostajemy sami, dobrze, że jest gdzie pójść. A rodzina? Często pracuje, mieszka daleko. Ważne, żeby miała pewność, że bliski jest bezpieczny.

Strefa „Chill Out”

Na jednym z pięter mieści się „Strefa Chill Out”. Powstała dzięki młodzieży z Gliwic, która wymyśliła projekt i zdobyła sponsorów. Zielona fototapeta uspokaja, półki uginają się od książek. Jest mini bilard. Przy stojącym na środku stole czwórka pensjonariuszy gra w Rummikuba.
Pogodna starość?
Często mówi się „dom pogodnej starości”. Brzmi jak slogan. A jednak w tych jednoosobowych pokojach, w rozmowach o pizzy i rehabilitacji, w żartach o za mało słonym rosole widać coś więcej niż instytucję.
Widać próbę zbudowania wspólnoty.
Starość bywa trudna. Bywa bolesna. Bywa samotna. Ale tutaj, na Sikorniku, między świetlicą a jadalnią, widać, że nawet w instytucji można zbudować mały, prywatny świat. Z przyjaciółmi. Z nową, nieoczywistą rodziną.

Adriana Urgacz-Kuźniak