Zaprojektujmy naszą rzeczywistość. Metropolitan Design Week – wielki przegląd śląskiego i światowego wzornictwa Data dodania: 2026-09-07

Od 12 do 20 września mieszkańcy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii będą mieli niepowtarzalną okazję wziąć udział w pierwszej edycji Metropolitan Design Week. To wielowymiarowe święto tego, co piękne, użyteczne i dobrze zaprojektowane. W programie znalazły się dziesiątki wystaw, paneli dyskusyjnych, warsztatów, spacerów architektonicznych i pokazów filmowych, które zamienią m.in. Gliwice w prawdziwe centrum kreatywności. Wydarzenie połączy profesjonalistów z mieszkańcami, a jego celem jest udowodnienie, że design realnie kształtuje naszą codzienność.

Główna oś festiwalu będzie miała miejsce w dniach od 16 do 20 września, choć pierwsze wydarzenia towarzyszące wystartują już kilka dni wcześniej. Oficjalna inauguracja Metropolitan Design Week nastąpi w środę, 16 września, w urokliwych i surowych przestrzeniach Ruin Teatru Victoria w Gliwicach. O godzinie 11.00 zaplanowano oficjalne otwarcie, po którym odbędą się dwa kluczowe panele otwarcia. W południe eksperci poruszą temat „Designu przezroczystego”, czyli projektowania, którego na co dzień nawet nie zauważamy. Następnie, o 13:30, rozpocznie się panel „Tożsamość”, dedykowany temu, w jaki sposób architektura i wzornictwo budują opowieść o regionie, wspólnocie i konkretnym miejscu.

Ruiny Teatru Victoria przez kolejne dni (17-20 września) pozostaną bijącym sercem intelektualnej części festiwalu. Każdego dnia o godzinach 13.00, 15.00, 17.00 i 19.00 odbywać się będą otwarte dla mieszkańców debaty. Wśród tematów, z którymi zmierzą się architekci, artyści, akademicy i urzędnicy, znajdą się tak intrygujące zagadnienia, jak: „Czy w Polsce jest brzydko?”, „Zaprojektujmy Metropolię”, „Projektowanie miast dla wszystkich”, „Rewitalizacja jako projektowanie zmiany”, a także dyskusje o neonach i mozaikach PRL, projektowaniu książek, wpływie sztucznej inteligencji na nowe technologie oraz relacji designu z przemysłem.

Ikony designu i lokalne rzemiosło na wystawach

W tych samych historycznych murach (16-20 września) zagości wystawa główna „Dobrze zaprojektowane”, kuratorowana przez Irmę Kozinę. Ekspozycja, do której aranżację stworzyło studio Wzorro Design, czerpie swój tytuł z autorskiego cyklu audycji radiowej redaktor Anny Dudzińskiej. Zaprezentuje ona wybitne, nagradzane projekty polskich twórców, które z jednej strony implementują zaawansowane technologie z dbałością o środowisko, a z drugiej z szacunkiem czerpią z lokalnego rzemiosła i tradycji województwa śląskiego.

Z kolei gliwicka Aleja Przyjaźni (od 14 do 30 września) stanie się areną wystawy plenerowej „Śląskie Ikony Designu”, opracowanej przez Zofię Oslislo-Piekarską i Irmę Kozinę. Jej celem jest pobudzenie rozwoju przestrzeni miejskiej i wzmacnianie regionalnej tożsamości poprzez pokazanie, jak wielką rolę odgrywało śląskie wzornictwo w dziejach nowoczesnej kultury.

Organizatorzy zadbali o rozproszenie wydarzeń sztuki wizualnej po całym regionie. W gliwickiej Palmiarni Miejskiej młodzi twórcy zaprezentują formę i funkcję w ramach ekspozycji „MaterialLAB”. We współpracy z Muzeum Śląskim powstaną pokazy plakatów z kolekcji „Po co komu plakat” oraz wystawa „5x5”, przedstawiająca pięć przedmiotów i pięć historii lokalnego designu. Niezwykle interesująco zapowiada się również wystawa „Poznaj, co nasze. Szklane i ceramiczne dziedzictwo regionu śląsko-dąbrowskiego”, odkrywająca mniej znany, ale fundamentalny wkład lokalnych hut i fabryk w rozwój polskiego wzornictwa. Dopełnieniem będą ekspozycje fotografii, współczesnego rzemiosła, a nawet tak niszowych dziedzin, jak projektowanie urn pogrzebowych.

Edukacja, networking i warsztaty w Biurze Festiwalowym

Centrum operacyjnym oraz miejscem kreatywnych działań będzie kamienica przy ul. Zwycięstwa 36 w Gliwicach (16-20 września). Przestrzeń ta zaoferuje mieszkańcom bogaty wachlarz warsztatów. Chętni będą mogli zaprojektować lampę inspirowaną architekturą Gliwic, prototypować miejskie meble, uczyć się linorytu, mikrokolażu, tradycyjnego introligatorstwa, a także tkania makatek. Nie zabraknie zajęć z obszaru ekologii i odpowiedzialności społecznej („Ekosystemy troski”, „Active Design w mieście”, „Nowe życie odpadów”).

W tym samym budynku zaprezentowana zostanie pokonkursowa wystawa „Śląska Rzecz” – inicjatywa Zamku Cieszyn, promująca od 2005 roku najbardziej innowacyjne i funkcjonalne projekty z województw śląskiego i opolskiego. Obok niej zawisną plakaty młodych twórców oraz ekspozycja „Pamięć Ziemi” Martyny Piątek.

Pierwsze piętro kamienicy przy Zwycięstwa 36 zamieni się w Forum Profesjonalistów. Będzie to strefa networkingowa dla architektów, przedsiębiorców i urzędników. Zaplanowano tam masterclassy, konsultacje oraz prezentacje startupów, dotyczące m.in. prawa w designie, brandingu, zrównoważonego rozwoju i przyszłości miast. Forum uzupełnią projekty studentów katowickiej ASP, w tym instalacja „Przystań – interakcje w epoce przeciążenia”.

Design wychodzi na ulice: spacery, kioski i kino

Festiwal wciągnie w swoje orbity także miejskie ulice i lokalne biznesy. W ramach Dnia Otwartych Pracowni (18 września) uczestnicy zajrzą za kulisy śląskich biur projektowych, takich jak tyskie Blank Studio czy gliwickie SOKKA i INO Studio. Dzień później (19 września) odbędzie się Dzień Designu w Mieście, w ramach którego kawiarnie, restauracje i showroomy (m.in. Czarno to widzę z Bytomia, gliwicki Klar, katowicki NAP i Kalimera, Bytom Zdrój, DS Ceramika) zorganizują autorskie pokazy i premiery produktów.

Prawdziwą gratką dla miłośników historii i urbanistyki będzie cykl spacerów po miastach Metropolii GZM (12-20 września). Organizatorzy zapraszają m.in. na podziwianie bytomskich neonów z Fundacją Silesia Neon, chorzowskich i mysłowickich murali, a także na wizyty w zrewitalizowanej Fabryce Pełnej Życia w Dąbrowie Górniczej i kompleksie ARCHE w Zabrzu. We współpracy z SARP Katowice zorganizowane zostaną eksploracje m.in. katowickiego Wydziału Radia i Telewizji UŚ, niedostępnych na co dzień zakamarków Muzeum Śląskiego czy rudzkiego Centrum Transformacji Wielki Piec. W Katowicach odbędzie się również nietypowy happening dźwiękowy „Odnajdź uchem kruka balkonowego”.

W Gliwicach odbędzie się spacer architektoniczny od Domu Tekstylnego Weichmanna aż do Palmiarni, który poprowadzi Ryszard Nakonieczny. Dodatkową atrakcją dla miłośników lokalnej historii, będzie spacer historyczno-architektoniczny pod hasłem „Karl Schabik tu był. Jak projektowano miasto sto lat temu”. Inicjatywa, organizowana przez grupę Gliwice dla Schabika, zabierze uczestników w fascynującą podróż po urbanistycznych wizjach sprzed stulecia. Wydarzenie to zaplanowano na 17 września; spacer wyruszy punktualnie o godzinie 17.00 spod adresu przy ul. Kościuszki 42-46.

Design pojawi się również w kinie Amok (17-20 września), gdzie zaplanowano pokazy dokumentów połączone ze spotkaniami. Na ekranie zagoszczą m.in. „Pies i robot”, „Znaki Pana Śliwki”, „Sowieckie przystanki autobusowe” oraz pełen motoryzacyjnego rzemiosła „Ferrari 312B – legenda powraca”. Oprócz tego na Alei Przyjaźni oraz w gliwickim Parku Chopina staną „JUGOKIOSKI”. Ten prowadzony przez kolektyw Hica zaoferuje fotobudki, warsztaty i instalacje sensoryczne, z kolei drugi, przygotowany przez studentki ASP w Katowicach, będzie sentymentalną podróżą w świat gazet, zinów i projektowania prasy drukowanej.

Ogromne przedsięwzięcie, jakim jest Metropolitan Design Week, zostało zorganizowane przez Miasto Gliwice, Centrum Kultury Victoria oraz biuro SOKKA. Szczegółowe informacje dotyczące całego programu można śledzić na oficjalnej stronie festiwalu.

mp