Od 1 października 2025 r. Polska dołącza do krajów, w których działają zwroty kaucji za opakowania po napojach. Na półkach stopniowo pojawią się napoje w butelkach PET do 3 l, puszkach do 1 l i butelkach szklanych wielorazowych do 1,5 l – wszystkie wyraźnie oznaczone znakiem kaucji i jej wysokością. Za PET i puszki zapłacimy 0,50 zł kaucji, za butelkę szklaną wielorazową 1,00 zł. To nie nowy podatek, tylko depozyt: oddajesz opakowanie i odzyskujesz pieniądze.
W sklepach kaucja będzie doliczana przy kasie (na cenówce może, ale nie musi, pojawić się dopisek „+ 0,50 zł kaucji”). Zwrotu dokonamy bez okazywania paragonu – wystarczy, że opakowanie ma czytelną etykietę ze znakiem kaucji i kodem. Nie należy zgniatać butelek ani puszek ani zrywać etykiet; opakowanie powinno być puste i najlepiej zakręcone. Zwrot zrealizujemy przy kasie albo w automacie; wydruk z automatu wymienimy na gotówkę w sklepie albo rozliczymy przy kolejnych zakupach.
Gdzie oddać? Duże placówki handlowe, powyżej 200 m², mają obowiązek przyjmować opakowania objęte kaucją (niezależnie od tego, czy dany produkt sprzedają). Mniejsze sklepy uczestniczą w zwrotach dobrowolnie, z jednym wyjątkiem: butelki szklane wielorazowe muszą przyjmować ci sprzedawcy, którzy je oferują. Poza sklepami działać będą również punkty zbiórki i automaty – branża szacuje około 40 tys. miejsc w całym kraju.
Po co to wszystko? Celem systemu jest zwiększenie selektywnej zbiórki i recyklingu. Doświadczenia Niemiec, Litwy czy krajów nordyckich pokazują, że wskaźniki odzysku przekraczają 90 procent. Każda zwrócona butelka to mniej śmieci w środowisku i więcej surowca, który wraca do obiegu. Na poziomie domowego budżetu kaucja jest neutralna: jeśli co miesiąc kupujesz 30 butelek wody, dopłacasz 15 zł, a po zwrocie odzyskujesz całość.
Warto pamiętać o krótkim okresie przejściowym. Start 1 października oznacza początek obiegu opakowań ze znakiem kaucji, ale do końca roku w sprzedaży mogą pojawiać się jeszcze partie napojów bez nowego oznaczenia (wyprodukowane wcześniej). W praktyce przez kilka tygodni zobaczymy równolegle napoje z kaucją i bez niej; kaucja i zwrot dotyczą wyłącznie opakowań z oficjalnym znakiem systemu.
Jak podkreśla Lisa Scoccimarro, liderka Akademii Ekologicznej Amest Otwock: „Wprowadzenie systemu kaucyjnego to przede wszystkim ważny sygnał dla społeczeństwa. Zasoby planety są ograniczone, a odpowiedzialne korzystanie z nich leży w naszym wspólnym interesie. Każda butelka oddana do recyklingu to mniej odpadów w środowisku i więcej surowców, które możemy ponownie wykorzystać.”
Podsumowując: kupujesz napój w oznaczonym opakowaniu – płacisz kaucję przy kasie. Oddajesz niezgniecione, oznaczone opakowanie – dostajesz zwrot. Miejsca zwrotu znajdziesz w większych sklepach, automatach i wyznaczonych punktach zbiórki. To rozwiązanie, które łączy wygodę z efektem ekologicznym i które – jeśli będziemy z niego korzystać – realnie uporządkuje strumień opakowań po napojach.
Komentarze (0) Skomentuj