Procesja konne - dawny zwyczaj wciąż kultywowany Data dodania: 2022-04-15

Procesje konne, łączące kilkusetletnią religijną tradycję modlitwy o urodzaj i dobre plony z formą wielkanocnej zabawy i prezentacją lokalnego folkloru, odbędą się w świąteczny poniedziałek w Gliwicach-Ostropie oraz gminie Pilchowice.

Zwyczaj ten, zwany też od niemieckiego słowa reiten (jeździć konno) rajtowaniem, zachował się głównie w zachodniej części woj. śląskiego. Korzeni tej tradycji etnografowie upatrują w germańskim zwyczaju Osterritt, czyli wielkanocnej „jazdy za Panem Bogiem” czy morawskim „chodzeniu za Bogiem” - wychodzeniu z domu, aby spotkać się ze Zmartwychwstałym i zamanifestować radość.

O żyzne plony

W Ostropie zwyczaj kultywowany jest od połowy XVII wieku. Tradycyjnie w Wielkanocny Poniedziałek, spod kościoła Ducha Świętego, o godzinie 13.00, wyruszy procesja konna. Jeźdźcy ubrani będą w stroje jeździeckie i czarne skórzane kurtki. Przez ramię przełożą wieńce z bukszpanu, ozdobione kwiatami. Orszak pojedzie w szyku trójkowym. W pierwszej trójce zawsze niesiony jest krzyż procesyjny, a dalsi jeźdźcy trzymają insygnia wielkanocne: paschał, figurę Chrystusa Zmartwychwstałego i krzyż ze stułą. Trasa przejazdu – prawie dwudziestokilometrowa - wiedzie ze wschodu na zachodnią granicę dzielnicy. Uczestnicy objadą okoliczne pola, będą się modlić i śpiewać religijne pieśni, prosząc o żyzne plony oraz błogosławieństwo dla mieszkańców. Potem wszyscy zjadą pod kościół. Procesja skończy się (zależnie od pogody) między godz. 16.00 a 17.00 nabożeństwem, a po nim jeźdźcy rzucać będą wieńce na krzyż misyjny przed kościołem.

Reaktywowana tradycja

Osterritt odbywały się w Żernicy jeszcze wcześniej niż w Ostropie, bo prawdopodobnie od czasów średniowiecza. Organizacji procesji w 1939 r. zabronili naziści, a po wojnie polscy komuniści. Dopiero w 1948 r. reaktywował ten zwyczaj ks. E. Kiesling, proboszcz Żernicy. Jednak w połowie lat 50. ubiegłego wieku zaniechano organizacji procesji z niewyjaśnionych do dzisiaj przyczyn. Zwyczaj wznowiono w 2014 r. Inicjatorem był Ingemar Klos – żernicki znawcy lokalnej historii. Konna procesja w gminie Pilchowice wyruszy tradycyjnie w lany poniedziałek o godz. 13.00 spod drewnianego kościoła p.w. św. Michała Archanioł w Żernicy. Procesja przejedzie ulicami tej miejscowości i ok. 15.00 zatrzyma się na postój w Nieborowicach na placu przy przedszkolu (ul. Główna 50), a następnie wróci pod żernicką zabytkową świątynię, gdzie nastąpi błogosławieństwo i zakończenie procesji (16.30).
(s)