Premiera wydawnicza Muzeum w Gliwicach. Od gwoździarni w Szobiszowicach do potęgi „Obereisen” Data dodania: 2026-02-25

Muzeum w Gliwicach oddaje w ręce czytelników wyjątkową publikację, która rzuca nowe światło na historię regionu. 

Dwujęzyczne, polsko-niemieckie wydanie „Kroniki rodziny Hegenscheidt” to wydarzenie bez precedensu – oryginalne dzieło z 1929 roku jest dziś białym krukiem, niemal niespotykanym na rynku antykwarycznym. Nowa edycja, przygotowana pod redakcją Leszka Jodlińskiego i Damiana Recława, to nie tylko wierny przekład dokonany przez germanistę Dawida Smolorza, ale bogato ilustrowane studium losów rodu, który ukształtował przemysłowe oblicze Gliwic.

Choć autor pierwotnego tekstu pozostał anonimowy, postać głównego bohatera – Carla Augusta Wilhelma Hegenscheidta (1823–1891) – jest nierozerwalnie związana z miastem nad Kłodnicą. Narracja książki, biorąca swój początek w średniowieczu, koncentruje się na gliwickim okresie działalności tego wybitnego przemysłowca. To właśnie on w 1852 roku, wykorzystując spadek po ojcu, uruchomił w Szobiszowicach niewielką fabrykę gwoździ, łańcuchów i drutu. Z czasem ten skromny zakład stał się fundamentem potężnego koncernu przetwórstwa stalowego „Obereisen”, jednego z największych przedsiębiorstw Górnego Śląska u progu XX wieku.

Publikacja ukazuje jednak coś więcej niż tylko historię biznesowego sukcesu. Przybliża surowe zasady panujące w protestanckim domu Hegenscheidtów, gdzie najwyższymi wartościami były pracowitość, oszczędność i służba społeczna. Co zdumiewające, już w latach 80. XIX wieku robotnicy w zakładach Hegenscheidta korzystali z ubezpieczeń społecznych i wsparcia przy budowie domów. To świadectwo niezwykłej jak na tamte czasy odpowiedzialności i tolerancji.

Warto podkreślić, że historia ta ma swój namacalny ślad w samym centrum miasta. Dzisiejsza siedziba Muzeum, słynna Willa Caro, została oddana do użytku w 1885 roku jako dom Oscara Caro – prezesa zarządu przedsiębiorstwa, które powstało z fuzji zakładów Hegenscheidta i braci Caro. Nowe wydanie „Kroniki”, wzbogacone o fachowe posłowie opisujące dalsze losy rodziny, to jedyne tak rzetelne opracowanie dziejów tej kluczowej dla Śląska dynastii. Książka stanowi obowiązkową lekturę dla każdego pasjonata historii, łącząc w sobie rygor naukowy z fascynującą opowieścią o ludziach, którzy zbudowali nowoczesne Gliwice.

Wydawca: Muzeum w Gliwicach Redakcja: Leszek Jodliński, Damian Recław Gliwice 2026 r.

mp