PEC Gliwice. Tak powinna wyglądać transformacja… Data dodania: 2026-09-23

INWESTYCJA, KTÓRA MA SŁUŻYĆ MIESZKAŃCOM

P O D P I S A N I E A K T U E R E K C Y J N E G O P A R K U Z I E L O N E J E N E R G I I

Największa w historii Gliwic inwestycja energetyczna wchodzi w kluczową fazę realizacji. Park Zielonej Energii ma zmienić sposób, w jaki miasto będzie produkować ciepło w kolejnych dekadach – ograniczyć rolę węgla, wykorzystać energię słoneczną i lokalne źródła ciepła, magazynować jego nadwyżki oraz połączyć różne technologie w jeden elastyczny system. To transformacja energetyczna, którą w Gliwicach można już zobaczyć z bliska. Teraz przyszedł czas na symboliczne przypieczętowanie jednego z najważniejszych etapów inwestycji. Prace stricte budowlane stopniowo ustępują bowiem miejsca pracom technologicznym, związanym bezpośrednio z energetyką – czyli temu etapowi, który z punktu widzenia przyszłego funkcjonowania nowoczesnego skrzydła gliwickiej ciepłowni ma kluczowe znaczenie.

INWESTYCJA, KTÓRA MA SŁUŻYĆ MIESZKAŃCOM

PEC-Gliwice dostarcza ciepło systemowe do blisko 70 proc. mieszkańców Gliwic. Park Zielonej Energii ma stopniowo zmieniać sposób jego wytwarzania: z systemu opartego przede wszystkim na paliwach kopalnych w układ bardziej zróżnicowany, wykorzystujący energię słoneczną, paliwa alternatywne, odzysk ciepła oraz możliwość jego magazynowania.

– Miasto rozwija się dzięki inwestycjom, które odpowiadają na realne potrzeby mieszkańców. Park Zielonej Energii jest jedną z nich. Dzięki tej inwestycji Gliwice zyskają nowoczesny, bardziej bezpieczny i odporny system ciepłowniczy. To oznacza większą niezależność od wahań na rynku paliw, lepsze wykorzystanie odnawialnych źródeł energii i kolejne działania na rzecz poprawy jakości powietrza – podkreśla Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.

Prezydent Gliwic zwraca również uwagę, że za tym, co obecnie widać na placu budowy, stoją lata przygotowań, współpraca Miasta Gliwice i PEC-Gliwice oraz zaangażowanie wielu osób – od przygotowania koncepcji, przez pozyskanie finansowania, aż po realizację kolejnych etapów inwestycji.

OD POMYSŁU DO BUDOWY

Historia inwestycji zaczęła się na długo przed pojawieniem się pierwszych maszyn budowlanych. Pierwsze koncepcje nowego źródła ciepła pojawiły się już w połowie poprzedniej dekady.
– W kolejnych latach projekt był kilkukrotnie modyfikowany wraz ze zmianami wymagań klimatycznych, prawa, warunków finansowania i kierunku transformacji energetycznej – podkreśla Krzysztof Szaliński, prezes Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w Gliwicach.

W latach 2020–2021 ukształtowała się dzisiejsza koncepcja: zamiast jednego nowego źródła – zintegrowany system obejmujący blok wielopaliwowy, farmę solarno-termiczną i magazyn ciepła. W 2022 roku Miasto Gliwice wydało zgodę kierunkową dotyczącą kształtu nowego źródła, rok później PEC-Gliwice uzyskało decyzję środowiskową dla kotła wielopaliwowego, a w 2024 roku kluczowe decyzje finansowe i pozwolenia. W 2025 roku rozstrzygnięto najważniejsze postępowania przetargowe i rozpoczęła się faza realizacji.

TRZY TECHNOLOGIE, JEDEN SYSTEM

Najważniejszą cechą Parku Zielonej Energii nie jest pojedyncze urządzenie, ale sposób, w jaki poszczególne technologie mają ze sobą współpracować.

Sercem kompleksu będzie blok energetyczny z parowym kotłem wielopaliwowym. Obok powstaje farma solarno-termiczna, która będzie produkować ciepło bezpośrednio z promieniowania słonecznego. Pomiędzy źródłami i siecią pracować będzie wielkoskalowy magazyn ciepła, pozwalający przesuwać wykorzystanie energii w czasie.

W słoneczny dzień duży udział w produkcji może mieć farma solarna. Jeśli ciepła będzie więcej niż w danym momencie potrzebują odbiorcy, nadwyżka trafi do magazynu. Gdy zapotrzebowanie wzrośnie, ciepło zostanie oddane do sieci. Blok wielopaliwowy zapewni z kolei stabilną produkcję niezależnie od pogody.

BLOK WIELOPALIWOWY: CIEPŁO I ENERGIA ELEKTRYCZNA

Nowy blok będzie pracował w wysokosprawnej kogeneracji, czyli jednocześnie produkował ciepło
i energię elektryczną. Kocioł ma wykorzystywać przede wszystkim frakcję energetyczną odpadów komunalnych, których nie można poddać recyklingowi, a także rozdrobnione odpady wielkogabarytowe oraz w mniejszym zakresie odpowiednio przygotowane osady ściekowe. Węgiel nie będzie w nim spalany.

Wydajność kotła ma sięgać 25 ton pary na godzinę. Rocznie może on wykorzystywać do 40 tys. ton frakcji energetycznej odpadów komunalnych, do 10 tys. ton odpadów wielkogabarytowych i do 4 tys. ton osadów ściekowych. System zostanie uzupełniony o instalację odzysku ciepła ze spalin, która zwiększy efektywność całego układu.

Integralną częścią nowego bloku będzie również zaawansowane oczyszczanie spalin. Zgodnie
z założeniami inwestora emisje mają pozostawać poniżej wymagań prawnych, a w przypadku niesprawności systemu kocioł będzie automatycznie wyłączany.

SŁOŃCE DLA MIEJSKIEJ SIECI

Drugim charakterystycznym elementem inwestycji jest farma solarno-termiczna. W odróżnieniu od fotowoltaiki nie produkuje ona energii elektrycznej, lecz bezpośrednio ciepło dla miejskiej sieci.

Farma zajmie około 37 tys. m kw. (powierzchnia ok. 5 pełnowymiarowych boisk do piłki nożnej)
i będzie składać się z ponad 1130 wielkoformatowych kolektorów. Jej łączna moc wyniesie około 13,2 MWt. Energia słoneczna będzie szczególnie ważna w okresie wiosenno-letnim, kiedy zapotrzebowanie na ogrzewanie budynków spada, ale nadal potrzebne jest ciepło do przygotowania ciepłej wody użytkowej, a w przyszłości chłodu sieciowego.

MAGAZYN CIEPŁA – 12 MILIONÓW LITRÓW WODY

Kluczowym elementem układu będzie magazyn ciepła. Powstający zbiornik ma około 12 tys. m3. pojemności, czyli pomieści około 12 mln litrów wody (pojemność ok. 5 basenów olimpijskich). Jego wysokość to 37 metrów, średnica 22 metry.

Nie będzie to „bateria na zimę”, ale krótkoterminowy akumulator ciepła. Jego główne zadanie to gromadzenie ciepła wtedy, gdy system produkuje go więcej, niż w danej chwili potrzebują odbiorcy,
i oddawanie go do sieci przy wzroście zapotrzebowania. Magazyn pozwoli też wyrównywać naturalne wahania produkcji z farmy solarnej.

Po wykonaniu fundamentu i dachu rozpoczęto wznoszenie płaszcza zbiornika metodą spiralną.
W połowie września zbiornik osiągnął już docelową wysokość.

CO ZYSKAJĄ GLIWICE?

Nowe niskoemisyjne źródła mogą dostarczać do około 495 tys. GJ ciepła rocznie. Inwestycja ma również ograniczyć emisję CO₂ o około 43 tys. ton rocznie i zmniejszyć zużycie wody o 49 proc.
w porównaniu z dotychczasową technologią produkcji ciepła. – Równie ważna jest dywersyfikacja. Bezpieczeństwo energetyczne oznacza dziś możliwość korzystania z różnych źródeł i ograniczania zależności od jednego paliwa. Park Zielonej Energii połączy energię słoneczną, lokalne paliwa alternatywne, magazynowanie oraz odzysk ciepła – podkreśla Krzysztof Szaliński.

W szerszej strategii PEC-Gliwice rozwijane są też kolejne projekty, m.in. wielkoskalowa pompa ciepła wykorzystująca ciepło zawarte w oczyszczonych ściekach z Centralnej Oczyszczalni Ścieków oraz cyfryzacja sieci ciepłowniczej. Ciepło, które wcześniej było tracone, ma dzięki temu stać się kolejnym lokalnym zasobem energetycznym miasta.

SETKI MILIONÓW NA TRANSFORMACJĘ

Park Zielonej Energii jest jedną z największych inwestycji ciepłowniczych w Polsce wspieranych środkami Funduszu Modernizacyjnego. Dla kotła wielopaliwowego przewidziano 200 mln zł pożyczki i blisko 70,8 mln zł dotacji. Część OZE – farma solarna i magazyn ciepła – otrzymała ponad 47,4 mln zł pożyczki oraz ponad 69 mln zł dotacji. – Pozyskanie finansowania wymagało wielomiesięcznych przygotowań i negocjacji. Sama inwestycja przechodziła przez kolejne procedury środowiskowe, administracyjne, przetargowe i odwoławcze – tłumaczy Patrycja Jurkiewicz-Cygan, wiceprezes ds. finansowych PEC-Gliwice.

WIELKA INWESTYCJA TO PRACA WIELU FIRM

Za Parkiem Zielonej Energii stoi szerokie grono wykonawców, podwykonawców, projektantów
i dostawców technologii. Za realizację bloku energetycznego odpowiada konsorcjum tworzone przez MOSTOSTAL ZABRZE Gliwickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego S.A., Oschatz Power GmbH oraz PRUiM S.A. Z kolei za farmę solarno-termiczną i magazyn ciepła odpowiada AB Industry S.A., a przy realizacji samego magazynu wykorzystywana jest technologia i doświadczenie m.in. firmy Bilfinger. W projekt zaangażowani są również m.in. ENSOL z Raciborza, dostarczający kolektory solarne, LOGSTOR, ENITEC, FPM Mikołów czy Kotłomontaż z Siemianowic Śląskich. Funkcję Inżyniera Kontraktu pełni Energopomiar i Antea Group Polska, a przy przedsięwzięciu pracują także kolejne firmy specjalistyczne i podwykonawcze. To właśnie współpraca wielu branż – od budownictwa i energetyki, przez automatykę i instalacje przemysłowe, po produkcję wyspecjalizowanych urządzeń – pozwala krok po kroku składać Park Zielonej Energii w jeden spójny system. Duży nacisk położono także na local content – w realizację inwestycji zaangażowane są liczne firmy z Gliwic, regionu i Polski, dzięki czemu znacząca część wartości projektu pozostaje w krajowym i lokalnym otoczeniu gospodarczym.

Z PLANÓW W REALNĄ INFRASTRUKTURĘ

Jeszcze niedawno Park Zielonej Energii funkcjonował głównie na wizualizacjach. Dziś obok istniejącej ciepłowni wyrósł bunkier paliwa, magazyn ciepła (uzyskał już docelową wysokość), rozbudowują się pola solarne i prowadzone są prace przy nowych obiektach technologicznych oraz ich połączeniach z istniejącą infrastrukturą.

To właśnie integracja jest istotą całego przedsięwzięcia. Magazyn nie produkuje ciepła, ale pozwala go nie marnować. Farma korzysta z lokalnego i odnawialnego źródła, choć jej produkcja zależy od pogody. Blok wielopaliwowy daje stabilność, a odzysk ciepła zwiększa efektywność wykorzystania energii zawartej w paliwie. Dopiero połączenie tych elementów tworzy system, który ma być bardziej elastyczny i odporny na zmiany rynkowe.

Po latach analiz, procedur i kolejnych wersji koncepcji transformacja gliwickiego ciepłownictwa wyszła z dokumentów na plac budowy. Jej efektem ma być nie tylko nowoczesna infrastruktura, ale przede wszystkim stabilne ciepło dla miasta – produkowane z coraz bardziej zróżnicowanych źródeł i w systemie przygotowanym na kolejne dekady. 23 września 2026 roku to symboliczny moment podpisania AKTU EREKCYJNEGO Parku Zielonej Energii.

Jacek Szymczak, prezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie:

Park Zielonej Energii w Gliwicach jest dobrym przykładem tego, jak w praktyce powinna wyglądać transformacja ciepłownictwa systemowego. Nie chodzi dziś o prostą zamianę jednego paliwa na drugie, ale o budowanie elastycznego miksu technologii, dopasowanego do lokalnych możliwości i potrzeb odbiorców. W Gliwicach w jednym systemie integrowane są różne źródła energii, odzysk ciepła, kogeneracja, energia słoneczna i magazynowanie ciepła. To właśnie w takim kierunku będzie zmierzało nowoczesne ciepłownictwo – w stronę dywersyfikacji, coraz większego wykorzystania OZE i lokalnych zasobów energii oraz ograniczania emisyjności. Ważne jest również to, że mówimy już nie o koncepcji czy projekcie demonstracyjnym, ale o dużej inwestycji, która jest w trakcie realizacji i będzie realnie pracowała na potrzeby miejskiego systemu ciepłowniczego.

 Bogusław Regulski, wiceprezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie:

 W gliwickim projekcie szczególnie interesujące jest nie samo zastosowanie poszczególnych technologii, ale sposób, w jaki zaczynają   one ze sobą współpracować. Farma solarno-termiczna, magazyn ciepła, blok wielopaliwowy czy system odzysku energii nie funkcjonują tutaj
 jako odrębne instalacje – tworzą jeden układ, w którym ciepło można produkować wtedy, kiedy jest to najbardziej efektywne, magazynować i  wykorzystywać zgodnie z aktualnym zapotrzebowaniem sieci. I właśnie taka elastyczność będzie coraz bardziej potrzebna polskiemu ciepłownictwu. Magazyny ciepła przestają być dodatkiem do systemu, a stają się jednym z narzędzi umożliwiających na dużą skalę integrację OZE, ciepła odpadowego i innych niskoemisyjnych technologii. Gliwice pokazują, że rozwiązania, które od lat obserwujemy w nowoczesnych systemach ciepłowniczych Europy, można z powodzeniem przenosić także na polski grunt.

Materiały partnera