Nowy projekt historyczny w Willi Caro. Losy niezłomnego opozycjonisty. Muzeum w Gliwicach przypomni postać Władysława Suleckiego Data dodania: 2026-06-16

Muzeum w Gliwicach rozpoczyna realizację nowego, długofalowego projektu edukacyjnego zatytułowanego „Między czerwcem ’56 a sierpniem ’80 – wystąpienia robotnicze w Gliwicach i na Górnym Śląsku”. Przedsięwzięcie zainauguruje środowy wykład poświęcony postaci Władysława Suleckiego.

Spotkanie zatytułowane „Władysław Sulecki, czyli los gliwickiego opozycjonisty” odbędzie się w środę, 17 czerwca 2026 roku, o godzinie 17.00 w Willi Caro. Prelekcję wygłosi dr Jarosław Neja, historyk reprezentujący Oddziałowe Biuro Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach. Wstęp na wydarzenie jest wolny, jednak ze względu na warunki organizacyjne liczba miejsc pozostaje ograniczona.

Pamięć o antykomunistycznym sprzeciwie

Do tej pory gliwickie muzeum nie realizowało tak obszernego programu poświęconego społecznemu sprzeciwowi i bohaterom walczącym z władzami komunistycznymi w obrębie dawnego województwa katowickiego, a zwłaszcza w samych Gliwicach. Nowa inicjatywa, skierowana zarówno do dorosłych, jak i młodzieży szkolnej, połączy działania popularyzatorskie, edukacyjne i dokumentacyjne. W ramach projektu zaplanowano m.in.: debaty ze świadkami historii, wykłady i warsztaty dla młodzieży, spacery edukacyjne śladami gliwickiej opozycji, wycieczki do Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.

Honorowy patronat nad przedsięwzięciem objęła Prezydent Miasta Gliwice, Katarzyna Kuczyńska-Budka. Inicjatywa uzyskała wsparcie finansowe z Muzeum Historii Polski w ramach programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice”.

Niezłomność w obliczu represji

Istotnym elementem projektu jest przywracanie pamięci o wybitnych działaczach z regionu. Jednym z najbardziej zasłużonych gliwickich opozycjonistów był Władysław Sulecki. Jego działalność ściągnęła na niego oraz jego bliskich liczne szykany ze strony aparatu państwowego, co ostatecznie zmusiło władze PRL do zmuszenia go do emigracji.

W 1979 roku Sulecki wziął udział w trzeciej sesji tzw. przesłuchań im. Andrieja Sacharowa w Waszyngtonie, poświęconych łamaniu praw człowieka w ZSRS i bloku wschodnim. W swoim zeznaniu przypomniał światu m.in. o brutalnych prześladowaniach robotników po strajkach z czerwca 1976 roku.

Gliwicki Czerwiec w obronie krzyża

Wybór czerwca na inaugurację projektu ma również silny, lokalny kontekst, o którym podczas wykładu opowie dr Jarosław Neja. Dokładnie 66 lat temu – 24 czerwca 1960 roku – miała miejsce w Gliwicach demonstracja uliczna w obronie krzyża. Został on wmurowany przy ulicy Hutniczej przez parafian kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa na placu przeznaczonym pod nową świątynię (obsługiwaną wówczas i dziś przez ojców franciszkanów).

Gdy komunistyczne władze usunęły obiekt pod pretekstem samowoli budowlanej, mieszkańcy stawili opór. Jedną z osób, która stanęła ramię w ramię z franciszkaninem, o. Hilarym Mamorskim w obronie symbolu religijnego, był właśnie Władysław Sulecki. Wykład w Willi Caro będzie doskonałą okazją, by zgłębić te niezwykle poruszające i ważne dla historii regionu wydarzenia.