Modernizacja jeziora za pół miliarda złotych Data dodania: 2026-11-04

Dzierżno Duże czeka modernizacja i to nie byle jaka. Jej koszt oszacowano na ponad 555 mln zł! Informacje o planowanych pracach pojawiły się, gdy Miłosz Nowakowski, student Wydziału Chemicznego Politechniki Śląskiej opublikował wyniki badań, dotyczące jakości wody w 10 śląskich jeziorach. Najgorzej wypadło w nich Dzierżno Duże.

- Badałem obecność i stężenie wybranych metali ciężkich i farmaceutyków. Zawartość w Dzierżnie estradiolu, jednego z hormonów, należących do estrogenów, znaczenie przewyższała większość norm środowiskowych. Tak duże ilości mogą oddziaływać na cykle rozrodcze niektórych organizmów wodnych. Możliwe, że farmaceutyk trafił tu, przyniesiony przez Kłodnicę, natomiast w rzece mógł się znaleźć jako jeden ze składników utylizowanych leków antykoncepcyjnych lub substancji podawanych zwierzętom hodowlanym. To jednak wyłącznie hipotezy. Wyniki moich badań nie są sprzeczne z tym, co od dawna widać gołym okiem - Dzierżno Duże błaga o ratunek. Poważnie zastanowiłbym się, wybierają to jezioro jako miejsce potencjalnego wypoczynku - mówi Miłosz Nowakowski.

Prace prowadzone na Dzierżenie Dużym potrwają 2 lata. Ich wykonawca zostanie wybrany w przetargu, przygotowanym i ogłoszonym przez Wody Polskie w Gliwicach. Postępowanie jest w toku. Zawrotny koszt inwestycji - ponad pół miliarda złotych - wynika z założonego sposobu przeprowadzenia robót. Wybrana technologia nie może znacząco obniżyć lustra wody i jednocześnie ma ograniczyć ewentualne wzruszenie osadów dennych.

Zakres planowanych prac jest szeroki, ale dla zwykłego śmiertelnika zrozumiały jest tylko cel jednego zadania: modernizacja urządzeń hydrotechnicznych i elementów infrastruktury, związanych z funkcjonowaniem zbiornika. Te inne to: dogęszczanie korpusu zapory, skarp oraz czaszy zbiornika, zabezpieczenie zapory przed filtracją przez korpus, budowa przegrody przeciwfiltracyjnej, wykonanie ekranów uszczelniających na skarpie odwodnej zbiornika.

Zwykłym śmiertelnikom, bez znajomości specjalistycznego języka i wiedzy z zakresu hydrotechniki, 2-letnia modernizacja nie ograniczy za to dostępu do Dzierżna. Tymczasowy zakaz obejmie wyłącznie jego zaporę czołową.

Pieniądze wydane na Dzierżno Duże, pochodzące w części z Funduszy Europejskich, to inwestycja w bezpieczeństwo. Zaplanowane prace mają ograniczyć ryzyko awarii zapory, podtopień okolicznych terenów oraz uszkodzeń infrastruktury wodnej.

Przed Dzierżnem rysuje się więc dobra przyszłość. Przed Miłoszem Nowakowskim, ambitnym studentem, gorsza. Nie ma perspektyw na kontynuowanie swoich badań, bo nie ma na nie pieniędzy. Jego projekt „Mapa zanieczyszczeń wód województwa śląskiego - kompleksowa ocena jakości wód w regionie” był realizowany dzięki finansowaniu z  programu Uczelnie Przyszłości. Próbki z każdego jeziora pobierał cztery razy w roku. - Miałem nadzieję, że będę mógł zbadać więcej zbiorników w innych lokalizacjach oraz źródła substancji obecnych w wodach jezior. Niestety, projekt nie będzie raczej rozwijany - mówi. 
(mpg)