Malczewski w Gliwicach. Wyjątkowa wystawa w Willi Caro Data dodania: 2025-09-17

Gliwice przygotowują się na jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych nadchodzących miesięcy. 

Już 19 września 2025 roku w Willi Caro zostanie otwarta wystawa czasowa „W stronę ducha i mitu. Malczewski w Gliwicach”, prezentująca dzieła Jacka Malczewskiego ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Ekspozycja potrwa do marca 2026 roku, a jej kuratorką jest Urszula Kozakowska-Zaucha.

Nowa wystawa jest kolejnym etapem owocnej współpracy między Muzeum w Gliwicach a Muzeum Narodowym w Krakowie. Wspólnie zrealizowano już szereg cenionych ekspozycji, które przyciągały rzesze zwiedzających. Wśród nich znalazły się m.in. „Młoda Polska”, „Kolor i forma. Sztuka dwudziestolecia międzywojennego”, „Zofia Stryjeńska – tajemnicze i radosne opowieści” czy „Kossakowie – rodzina artystyczna”.

Ekspozycja poświęcona Malczewskiemu – jednemu z najwybitniejszych twórców Młodej Polski – ma na celu przybliżenie publiczności kluczowych motywów jego twórczości. Zwiedzający będą mogli zobaczyć dzieła inspirowane polskim romantyzmem, prace symbolistyczne, a także charakterystyczne portrety i autoportrety artysty. Organizatorzy przygotowali również szczególną atrakcję – premierowy pokaz szkicu olejnego Malczewskiego ze zbiorów gliwickiego muzeum.

Wystawa zapowiada się jako wydarzenie, które pozwoli spojrzeć na sztukę Malczewskiego zarówno z perspektywy jego fascynacji tradycją i mitologią, jak i indywidualnych poszukiwań artystycznych.

Jacek Malczewski – mistrz symbolizmu i malarz duszy polskiej
 
Jacek Malczewski (1854–1929) to jeden z najwybitniejszych polskich malarzy przełomu XIX i XX wieku, uznawany za czołowego przedstawiciela symbolizmu. Jego twórczość to niezwykłe połączenie realizmu, mitologii, narodowych motywów i głębokiej refleksji filozoficznej. Malczewski potrafił przekształcać osobiste przeżycia i losy narodu w uniwersalne symbole – jego obrazy są pełne tajemniczych postaci, aniołów, faunów, personifikacji Polski i egzystencjalnych pytań.
 
Na ekspozycji ukazane zostaną najważniejsze wątki malarskiej opowieści Malczewskiego — od romantycznych uniesień inspirowanych twórczością Juliusza Słowackiego (w tym poruszająca wersja „Śmierci Ellenai”), przez obrazy martyrologiczne oraz te zaczerpnięte z legend i ludowych podań, aż po symboliczne sceny ukazujące samotność artysty, jego zmagania z twórczym przeznaczeniem oraz poszukiwania sensu i natchnienia.
 
Zobaczymy tu ikoniczne dzieła, takie jak „Wytchnienie”, „Moje modele”, liczne autoportrety czy subtelne, pełne emocji portrety Marii Balowej — muzy, powierniczki i źródła niejednej inspiracji.
 
Wystawa ukaże także mniej oczywiste oblicze Malczewskiego — pejzaże, które, choć pozbawione figur, tchną niepokojącą symboliką i atmosferą niedopowiedzianych historii. Dopełnieniem całości będą portrety bliskich — dzieci, żony, przyjaciół i wybitnych artystów epoki, takich jak Leon Wyczółkowski czy Stanisław Witkiewicz. Wśród prezentowanych dzieł znajdzie się również wyjątkowy olejny szkic z kolekcji Muzeum w Gliwicach — cichy świadek geniuszu Malczewskiego.
 
To wystawa o duszy i micie. O tęsknocie, pragnieniu i nadziei. O artyście, który malował nie tylko obrazy, ale i pytania — najważniejsze z tych, które wciąż pozostają bez odpowiedzi.
 
Kuratorką ekspozycji jest Urszula Kozakowska-Zaucha z Muzeum Narodowego w Krakowie która podczas wernisażu – w piątek, 19 września br. w Willi Caro, o godz. 17.00 – wygłosi wykład poświęcony Malczewskiemu „Moje wizje to moje życie” – Jacek Malczewski – jego życie i twórczość, a następnie zaprosi publiczność na oprowadzanie po wystawie.

Wykłady i oprowadzania kuratorskie towarzyszące wystawie:

Prowadzenie: Urszula Kozakowska-Zaucha (Muzeum Narodowe w Krakowie)
 
19 września 2025 - „Moje wizje to moje życie – Jacek Malczewski – jego życie i twórczość”
 
22 listopada 2025 - „Jacek jest zdrów, ma się dobrze i maluje historyjki, których nikt nie rozumie - symbolizm Jacka Malczewskiego”
 
Grudzień 2025 - „Polska – to pola, miedze, wierzby przydrożne, nastrój tej wsi o zachodzie słońca, ta chwila jest teraz – pejzaże Jacka Malczewskiego”
 
Luty 2025 – „Młodopolski <Pan Panów> – autoportrety Jacka Malczewskiego”