Egzekucje katowskie w XX-wiecznych Gliwicach Data dodania: 2026-09-30

30 września w Zamku Piastowskim odbędzie się wykład poświęcony karze śmierci wykonywanej w gliwickim więzieniu na początku XX wieku. Spotkanie, którego tematyka opiera się na analizie ówczesnej prasy, zainauguruje po wakacyjnej przerwie cykl „Z przeszłości Gliwic i Górnego Śląska w świetle zbiorów”.

Organizatorem wydarzenia jest Muzeum w Gliwicach. Wykład zatytułowany „»Zbrodnia i kara«. Egzekucje katowskie w Gliwicach w XX wieku w świetle ówczesnej prasy” poprowadzi Anna Kulczyk, historyk z Działu Historii gliwickiego muzeum. Początek prelekcji zaplanowano na godzinę 17:00.
Wykład skupi się na okresie, w którym gliwickie więzienie funkcjonowało jako miejsce wykonywania najwyższego wymiaru kary. Jak przypomina prowadząca, zgodnie z pruskimi przepisami z 1851 roku zaniechano publicznych egzekucji. Od tego czasu wyroki realizowano za murami zakładów karnych, w obecności ściśle określonej, niewielkiej grupy osób. Skazanych pozbawiał życia Królewski Kat poprzez ścięcie toporem. Głównym tematem spotkania będzie okres urzędowania Lorenza Schwietza, który pełnił tę funkcję w latach 1900–1914.
Na podstawie doniesień z ówczesnej prasy, która szczegółowo relacjonowała sprawy kryminalne, omówione zostaną sylwetki skazanych, popełnione przez nich zbrodnie oraz powody zasądzenia kary śmierci przez sąd. Uczestnicy spotkania poznają przebieg ostatnich godzin życia więźniów oraz procedury towarzyszące wizytom kata i jego pomocników. Wykład przedstawi ponadto szerszy kontekst funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, systemu więziennictwa oraz obyczajowości na dawnym Górnym Śląsku, w tym kwestie ewentualnych ułaskawień.
Wstęp na środowe wydarzenie w Zamku Piastowskim jest wolny, jednak liczba miejsc dla słuchaczy jest ograniczona.
mp