Budżetowe spory. Drugie miejsce pod względem finansów w Polsce tuż przed sesją absolutoryjną Data dodania: 2026-05-20

Na kilka tygodni przed sesją absolutoryjną miasto wyciąga z rękawa asa, którym przebija decyzję Komisji Rewizyjnej Rady Miasta Gliwice o zarekomendowaniu nieudzielenia absolutorium prezydent za wykonanie budżetu za 2025 rok. Tym asem jest drugie miejsce Gliwic w Rankingu Finansowym Samorządu Terytorialnego w Polsce — jednym z najważniejszych zestawień oceniających kondycję finansową gmin, powiatów i województw.

Politycznie moment jest ciekawy. Z jednej strony mamy wniosek komisji rewizyjnej, która krytycznie oceniła wykonanie budżetu. Z drugiej — zewnętrzny ranking oparty na danych ze sprawozdań finansowych, w którym Gliwice znalazły się na drugim miejscu w kraju wśród miast na prawach powiatu. Wyżej była tylko Bydgoszcz. Za Gliwicami uplasowały się Tychy, a dalej m.in. Warszawa, Dąbrowa Górnicza, Poznań, Biała Podlaska, Katowice, Gdańsk i Wrocław.

To zestawienie może stać się jednym z najmocniejszych argumentów miasta w absolutoryjnej dyskusji. Zwłaszcza że ranking przygotowywany jest od 2017 roku przez Fundację Instytut Studiów Wschodnich, organizatora Forum Ekonomicznego i Europejskiego Kongresu Samorządów, we współpracy z Uniwersytetem Ekonomicznym we Wrocławiu oraz Krajową Radą Regionalnych Izb Obrachunkowych.

Finansowy werdykt spoza gliwickiej polityki

Ranking Finansowy Samorządu Terytorialnego uchodzi za opracowanie kompleksowe, apolityczne i oparte na danych liczbowych. Analiza obejmuje wszystkie jednostki samorządu terytorialnego w kraju, a podstawą są sprawozdania budżetowe. Oceniane są m.in. poziom inwestycji, udział dochodów własnych, relacja zobowiązań do dochodów, wynik operacyjny oraz wykorzystanie środków europejskich.

Dla Gliwic tegoroczny wynik jest rekordowy. Miasto zajęło drugie miejsce w swojej kategorii, wyprzedzając największe ośrodki w kraju, w tym Warszawę, Katowice, Kraków i Wrocław. W magistracie ten rezultat odczytywany jest jako potwierdzenie, że polityka finansowa miasta pozwala jednocześnie prowadzić duże inwestycje i utrzymywać bezpieczne parametry budżetowe.
– Pozycja Gliwic w tym rankingu zawsze była wysoka, jednak tegoroczny wynik jest rekordowy. To efekt odpowiedzialnej polityki finansowej i jednocześnie konsekwentnego inwestowania w sprawy ważne dla mieszkańców. W budżecie na 2025 rok przeznaczyliśmy 358 mln zł na inwestycje, utrzymując przy tym 68 mln zł nadwyżki budżetowej i 256 mln zł nadwyżki operacyjnej, która daje miastu większą stabilność i możliwość dalszego rozwoju – komentuje Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.

Inwestycje, nadwyżka i unijne pieniądze

Władze miasta podkreślają, że wysoka pozycja Gliwic wynika z połączenia kilku elementów: znacznych wydatków inwestycyjnych, utrzymania nadwyżki operacyjnej, ograniczonego wzrostu zadłużenia oraz lepszego wykorzystania pieniędzy zewnętrznych. W 2025 roku na inwestycje w budżecie miasta przeznaczono 358 mln zł. Jednocześnie Gliwice wykazały 68 mln zł nadwyżki budżetowej i 256 mln zł nadwyżki operacyjnej.

Lista inwestycji, na które powołuje się magistrat, jest długa. Miasto wskazuje budowę ponad tysiąca mieszkań na wynajem, blisko 300 mln zł przeznaczanych na działania związane z ochroną przeciwpowodziową i adaptacją do zmian klimatu, ponad 75 mln zł zainwestowanych w rozwój Szpitala Miejskiego, a także rozwój transportu, przestrzeni publicznych i miejskiej zieleni.
– To są decyzje, które mają realnie poprawiać codzienne życie mieszkańców i wzmacniać miasto w dłuższej perspektywie – dodaje prezydent Gliwic.
Sporo miejsca w miejskiej argumentacji zajmują również środki europejskie. W 2025 roku Gliwice wykorzystały ponad 69 mln zł z dofinansowania unijnego. Rok wcześniej była to kwota 8,6 mln zł. Magistrat zapowiada, że w 2026 roku udział pieniędzy zewnętrznych w inwestycjach ma być jeszcze większy.

– Na nasz wynik wpływ miała wysoka wartość zrealizowanych inwestycji, przy jednoczesnym minimalnym wzroście zadłużenia. Mamy też wysoki wskaźnik wykorzystania środków unijnych – ponad 69 mln złotych w 2025 roku. To znaczący wzrost w stosunku do 2024 roku, kiedy wykorzystaliśmy 8,6 mln złotych z dofinansowania unijnego, a 2026 rok będzie jeszcze lepszy. Planujemy sfinansowanie 1/3 inwestycji z wykorzystaniem środków zewnętrznych. Takich efektów inne miasta nam zazdroszczą – mówi Małgorzata Kern, skarbnik miasta i przewodnicząca zarządu Krajowej Rady Forów Skarbników przy Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego.

Absolutorium pod pręgierzem liczb

Tegoroczny ranking pojawia się w Gliwicach w momencie szczególnym. Komisja Rewizyjna Rady Miasta zarekomendowała nieudzielenie absolutorium za wykonanie budżetu za 2025 rok. To oznacza, że podczas sesji absolutoryjnej radni będą oceniać finanse miasta w atmosferze politycznego sporu.
Podobne napięcie towarzyszyło Gliwicom także rok wcześniej. W 2025 roku Komisja Rewizyjna również złożyła wniosek o nieudzielenie absolutorium prezydent Katarzynie Kuczyńskiej-Budce, wtedy za wykonanie budżetu za 2024 rok. Regionalna Izba Obrachunkowa w Katowicach oceniła tamten wniosek negatywnie, wskazując, że argumentacja komisji wykraczała poza ustawowe ramy oceny wykonania budżetu. Ostatecznie Rada Miasta udzieliła prezydent absolutorium.
aku